چرخه جنگ و صلح؛ تورم بالاتر و سرمایهگذاری کمتر
🔹«وضعیت سینوسی جنگ و صلح» با تشدید نااطمینانی، افق برنامهریزی اقتصادی را کوتاه میکند و برنامهریزی را به سطح بقا میکشاند.
🔹در این شرایط، سرمایهگذاری کاهش مییابد، نقدینگی به سوی داراییهای ایمنتر مانند ارز، طلا و مسکن حرکت میکند، بازارهای سوداگرانه رشد میکنند، رشد اقتصادی تضعیف میشود و تورم افزایش مییابد.
🔹اقتصاد مدرن بر انتظارات نسبت به آینده بنا شده است؛ بنابراین با مبهم شدن آینده، رفتار اقتصادی از منطق «رشد» به منطق «بقا» تغییر میکند.
🔹پژوهش ۲۰۲۵ داریو کالدارا، ماتئو یاکوویلو و همکاران با بررسی دادههای ۴۴ کشور طی بیش از یک قرن نشان میدهد افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، هم رشد اقتصادی را کاهش و هم تورم را بهطور پایدار افزایش میدهد.
🔹این شوکها با اختلال در زنجیره تامین، افزایش هزینه حملونقل و بیمه، محدود شدن تجارت خارجی، رشد هزینههای نظامی و بدهی عمومی، همزمان کاهش تولید و افزایش قیمتها را به دنبال دارند.
🔹در ایران نیز میانگین رشد موجودی سرمایه از ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۲ نزدیک به صفر و سالانه ۰.۶ درصد بوده است.
🔹نااطمینانی همچنین هزینه تامین مالی را بالا میبرد، دسترسی بنگاهها به منابع مالی را دشوارتر میکند، احتمال جهشهای تورمی را افزایش، اعتماد را فرسایش و بهرهوری را کاهش میدهد.
🔹مهمترین هزینه این وضعیت، از بین رفتن چشمانداز اقتصادی و قابلیت برنامهریزی است و پایان دادن به این چرخه، یک ضرورت اقتصادی برای احیای سرمایهگذاری، تولید، اشتغال و رشد به شمار میرود.
منبع: دنیای اقتصاد
