پیش بینی اثر نرخ دیه بر صورت های مالی شرکت ها در 1401 / هفت هزار میلیارد زیان

اقتصادناب_پیش بینی اثر نرخ دیه بر صورت های مالی در این سناریو با فرض افزایش 20 درصدی دیه و حق بیمه دریافتی میزان حق بیمه دریافتی پیش‌بینی‌شده شرکت‌ها در سال 1401 به 5/299 هزار میلیارد ریال و خسارت پرداختی به 7/306 هزار میلیارد ریال خواهد رسید که منجر به زیان 7 میلیارد ریالی صنعت می‌شود. این در حالی است که میزان زیان صنعت از این رشته در سال 1400، 6/23 هزار میلیارد ریال بوده است.

 

به گزارش اقتصادناب به نقل از نشریه بیمه داری نوین طی سال‌های گذشته رشته شخص ثالث به عنوان رشته‌ای زیان‌ده برای صنعت بیمه محسوب می‌شد و همواره نسبت خسارت این رشته بیش از 100 درصد بود. مبلغ دیه طی سال‌های 93 تا 1400 بیش از 320 درصد رشد داشت و به تبع آن شرکت‌های بیمه نیز مجبور به افزایش حق بیمه دریافتی شدند.

 

گرچه در بسیاری از زمینه‌ها کشور شاهد رشد فرهنگی بهتری بود؛ اما فرهنگ رانندگی در کشور تغییر محسوسی نداشته است و طی سال‌های 93 تا 1400 عملاً تعداد متوفیان تصادفات رانندگی همه ساله بیش از 15 هزار نفر است. تعداد مصدومان حوادث رانندگی نیز در سال‌های گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کرده است.

 

اگر چه نرخ دیه در نهایت با حدود 25 درصد رشد در روزهای آغازین سال جاری اعلام شد اما صنعت بیمه در زمستان سال گذشته  در زمینة افزایش مبلغ دیه و نرخ حق بیمه، 3 سناریو را پیش بینی کرده است که بر اساس آن، در بهترین حالت در سال 1401 صنعت بیمه زیان هفت هزار میلیارد ریالی را متحمل خواهد شد و در بدترین حالت زیان 32 هزار میلیارد ریالی را متحمل خواهد شد. این در صورتی است که نرخ رشد حق بیمه هم‌راستا با نرخ رشد افزایش دیه باشد.

 

در این تحقیق تعداد فوت‌شدگان حوادث رانندگی ثابت بوده و تعداد مصدومان حوادث رانندگی، روند افزایشی داشته است. نکتة مهم اینکه کاهش آمار تعداد متوفیان و مصدومان حوادث رانندگی در سال 1399 متأثر از سیاست‌های منع تردد به منظور جلوگیری از شیوع بیماری کروناست.

 

با وجود این، به‌رغم كاهش تعداد متوفیان ناشی از حوادث رانندگی، خسارت‌هاي پرداختي شركت‌هاي بيمه بابت دیه فوت یا جرح، کاهش قابل توجهی پیدا نکرده است، شاهد آنکه مجموع مبالغ خسارت پرداختی شرکت‌های بیمه در رشته شخص ثالث و مازاد اغلب به دلیل پرداخت دیه جرح، نقص عضو و فوت (به موازات افزایش 3/7 برابری مبلغ دیه طی سال‌های 89 لغایت 99) 7/8 برابر شده است.

 

 

 

افزایش چهار برابری دیه در هفت سال گذشته

 

طی هفت سال گذشته میزان دیه پرداختی ناشی از تصادفات جاده‌ای در ماه‌های عادی از 1500 میلیون ریال در سال 93 به 4800 میلیون ریال در سال 1400 افزایش یافته است که نشان‌دهندة رشد 320 درصدی نرخ دیه در ماه‌های عادی است. در ماه‌های حرام نیز نرخ دیه از 2 میلیارد ریال در سال 1393 به 4/6 میلیارد ریال در سال 1400 افزایش یافته است (شکل 1).

 

با وجود اینکه نرخ دیه در سال‌های گذشته رشد چشمگیری داشته است، با این حال در سال‌های 98 و 99 نرخ رشد به طور چشمگیری از نرخ تورم پایین‌تر بوده است؛ اما در سال 1400 نرخ رشد دیه به 45 درصد رسید که نشان‌دهندة افزایش بسیار چشمگیر نرخ دیه بود که شرکت‌های بیمه را در معرض ریسک قرار می‌دهد (شکل 2).

توزیع پرداخت و سناریوهای پیش رو

توزیع خسارت در سنوات پس از صدور بیمه‌نامه در شرکت‌های بیمه به گونه‌ای است که در سال‌های 2 و 3 هر کدام 40 درصد از پرداخت خسارت صورت می‌گیرد و در سال‌های 4 و 5 نیز به ترتیب 11 درصد و 3 درصد از پرداخت خسارت انجام می‌شود (شکل 8).

با این حال، نسبت خسارات پرداختی از حق بیمه دریافتی برای کل خسارات در سال نخست 12 درصد و برای خسارات جرحی 6 درصد است و اصل خسارات در سال‌های آتی با افزایش نرخ دیه پرداخت خواهد شد. این روند با فرض آن است که کلیه پرونده‌های خسارت مربوط به سال مبدأ طی 5 سال به طور کامل پرداخت شود (جدول 1).

لازم است به این موضوع توجه شود كه مبنای پرداخت دیه، قیمت آن در روز پرداخت (یوم‌الاداء) است و با توجه به اعتبار یک سالة بیمه‌نامه‌های شخص ثالث از یک سو و مراحل مختلف رسیدگی به پرونده‌های جرحی و فوتی از سوی دیگر، خسارت اغلب پرونده‌های بیمه شخص ثالث در سال یا سال‌های بعد از وقوع حادثه پرداخت می‌شود و شرکت بیمه باید این نوع خسارت‌ها را بر اساس قیمت دیه در روز پرداخت، تأدیه کند.

بنابراین، با وجود آنکه 8 ماه از ماه‏های سال ماه‌ غیر حرام است، اما در حوادثِ واقع‏شده در ماه‏های غیر حرام به دلیل طولانی بودن فرآیند پرداخت دیه و با توجه به افزایش سالانه مبلغ دیه، شرکت‌های بیمه موظف‌اند تا سقف تعهدات بیمه‌نامه به زیان‏دیدگان خسارت پرداخت کنند. بر همین اساس 3 سناریو مبتنی بر رشد نرخ دیه و حق بیمه برای شرکت‌های بیمه در سال 1401 در نظر گرفته شده است.

 

سناریوی اول

در این سناریو با فرض افزایش 20 درصدی دیه و حق بیمه دریافتی میزان حق بیمه دریافتی پیش‌بینی‌شده شرکت‌ها در سال 1401 به 5/299 هزار میلیارد ریال و خسارت پرداختی به 7/306 هزار میلیارد ریال خواهد رسید که منجر به زیان 7 میلیارد ریالی صنعت می‌شود. این در حالی است که میزان زیان صنعت از این رشته در سال 1400، 6/23 هزار میلیارد ریال بوده است.

 

سناریوی دوم

در این سناریو فرض بر این است که میزان دیه شخص ثالث و حق بیمه عایدی رشد 25 درصدی را در سال 1401 تجربه کنند. در این سناریو میزان حق بیمه دریافتی شرکت‌ها به حدود 7/300 هزار میلیارد ریال و خسارت پرداختی به 2/320 هزار میلیارد ریال خواهد رسید که منجر به زیان 20 هزار میلیارد ریالی صنعت بیمه می‌شود.

 

سناریوی سوم

در این سناریو میزان افزایش دیه 30 درصد و رشد حق بیمه شخص ثالث نیز 30 درصد پیش‌بینی شده است. این سناریو با توجه به شرایط اقتصادی کشور در سال‌های 1399 و 1400 محتمل‌ترین سناریو است که در نتیجه آن میزان حق بیمه تولیدی صنعت در سال 1401 به 8/301 هزار میلیارد ریال و خسارت پرداختی صنعت در این رشته به 8/333 هزار میلیارد ریال خواهد رسید. در نهایت، بر اساس این سناریو صنعت بیمه متحمل زیان 32 هزار میلیارد ریالی خواهد شد.