آيين نامه شماره ۷۱
شورايعالي بيمه با استناد به ماده ۱ و بند ۵ ماده ۱۷ قانون تأسيس بيمه مركزي ايران و بيمهگري و به منظور:
· تقويت اعتماد عمومي به صنعت بيمه و افزايش آگاهي عمومي از خدمات بيمه اي و شيوه عرضه آن
· الزام بيمه گران به ارايه اطلاعات كامل، درست و به موقع قبل و بعد از صدور بيمه نامه به بیمه گذاران
· الزام بيمه گران به تسهيل فرايند بررسي و پرداخت خسارت و رسيدگي به شكايات بيمه اي
در جلسه مورخ ۲۳/۰۳/۱۳۹۱ “آييننامه حمايت از حقوق بيمهگذاران، بيمهشدگان و صاحبان حقوق آنها” را در هفت فصل، سي و سه ماده و چهار تبصره به شرح ذيل تصويب نمود:
فصل اول: تعاريف
ماده ۱- واژگان و اصطلاحات مذكور در اين آييننامه صرفنظر از هر مفهوم ديگري كه داشته باشند با این تعاريف استفاده شدهاند:
۱- بيمه مركزي: بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران
۲- عرضه کننده بیمه: شامل مؤسسه بیمه، نماینده بيمه و دلال رسمی (كارگزار) بیمه است.
۳- مؤسسه بيمه: شركت بيمه اي است كه داراي پروانه فعاليت از بيمه مركزي بوده و مجاز به انجام عمليات بيمه است.
۴- دلال رسمي(كارگزار) بيمه: شخصي حقيقي يا حقوقي است كه در مقابل دريافت كارمزد، واسطه انجام معاملات بيمه بين بیمه گذار و بيمه گر بوده و شغل او منحصراً ارايه خدمات بيمه اي مي باشد. دلال رسمي بيمه بايد داراي پروانه دلالي رسمي بيمه از بيمه مركزي باشد.
۵- نماينده بيمه: شخصي حقيقي يا حقوقي است كه پس از اخذ مجوز فعاليت از يك شركت بيمه در مقابل دريافت كارمزد يا هزينه صدور به عرضه خدمات بيمه در يك يا چند رشته و به نمايندگي از جانب يك شركت بيمه طرف قرارداد همان شركت مي پردازد.
۶- متقاضی خدمات بیمهاي: شخص حقیقی یا حقوقی است كه به منظور دريافت خدمات بيمه اي به عرضهكننده بيمه مراجعه مي نمايد.
۷- بیمه گذار: شخص حقيقي يا حقوقي است كه مشخصات وي در بيمه نامه يا قرارداد بيمه ذكرگرديده و متعهد به پرداخت حقبيمه است.
۸- فرم پیشنهاد بیمه: مجموعه پرسشهايي است كه بيمه گر به منظور شناسايي نيازهاي بيمه اي،كسب اطلاعات در مورد موضوع بيمه، ارزيابي خطر و تعيين نرخ حقبيمه از متقاضي خدمات بيمه يا نماينده وي مي پرسد و پس از پاسخ متقاضي و تكميل فرم و امضاء آن توسط بيمهگذار يانماينده وي، جزء لاينفك بيمه نامه محسوب مي شود.
۹- بیمه نامه يا قرارداد بيمه: سندي كتبي مشتمل بر مشخصات و تعهدات بيمه گر و بیمه گذار و شرايط عقد بيمه است.
۱۰- حقبيمه: وجهي كه بیمه گذار در برابر اخذ پوشش و تعهد بيمه گر براي جبران خسارت وارده به موضوع بيمه در صورت وقوع يا بروز حادثه تحت پوشش بيمه نامه مي پردازد.
۱۱- شرايط عمومي: قسمتي از مندرجات بيمهنامه به صورت چاپي است كه براي هر رشته بيمه اي، به صورت يكسان براي كليه بیمه گذاران، توسط بيمه گر بر اساس مصوبه شورايعالي بيمه يا مجوز بيمه مركزي نوشته مي شود. شرايط عمومي شامل مواردي از قبيل تعاريف و اصطلاحات، مقررات حاكم بر طرفين قرارداد، وظايف و تعهدات بيمهگر و بيمهگذار، خطرات اصلي تحت پوشش، خطرات استثناء شده، شرايط فسخ، انفساخ و ابطال بيمهنامه و نحوه حل اختلافات احتمالي آتي است.
۱۲- شرايط خصوصي: قسمتي از مندرجات بيمه نامه، شامل شرايط و اطلاعات خاص و ويژه و يا پوششهاي اضافي يا حذفي است كه بين بيمه گر و بيمهگذار معين، توافق مي گردد. در صورت تعارض بين شرايط عمومي و شرايط خصوصي، شرايط خصوصي بيمهنامه بر شرايط عمومي مقدم است.
۱۳- شرايط پيوست بيمهنامه: متون استانداردي كه معمولاً توسط نهادهاي بينالمللي بيمه براي هر يك از رشتههاي بيمه به صورت شرايط استاندارد يا كلوز بيمهاي تدوين و در عرف بينالملل حاكم بوده و به بيمهنامه پيوست ميشود و جزء لاينفك آن محسوب ميگردد. شرايط پيوست بيمهنامه بر شرايط عمومي مقدم است.
۱۴- الحاقيه: اوراقي كه به بيمه نامه ضميمه شده و جزء لاينفك آن محسوب مي شود و هر گونه تغيير در بيمهنامه از طريق آن صورت مي گيرد.
۱۵- جدول بازخريد: جدولي است كه به بيمهنامههاي عمر داراي ذخيره رياضي پيوست ميشود و ارزش بازخريد بيمه نامه در طول مدت اعتبار در آن مشخص مي شود.
۱۶- جدول سرمايه مخفف: جدولي است كه به بيمهنامههاي عمر داراي ذخاير رياضي پيوست ميشود كه سرمايه بيمه نامه در پايان دوره را در صورت توقف يا خودداري از پرداخت حقبيمه توسط بیمه گذار در طول مدت اعتبار بيمه نامه مشخص مي نمايد.
۱۷- فروش اجباري بيمه: هر گونه فروش بيمه بدون تقاضا و تمايل بیمه گذار يا ملزم كردن وي به هر طريقي به خريد بيمه يا خريد از يك بيمه گر خاص.
۱۸- اطلاعات شخصي: به اطلاعاتي از قبيل نام و نام خانوادگي، تحصيلات، نشاني محل سكونت و محل كار، كد پستي، شغل، شماره تلفن شخصي، كد ملي، شماره حساب بانكي، شماره كارت اعتباري، ميزان درآمد و ثروت، عادت هاي فردي، بيماري هاي جسمي و رواني فردي و خانوادگي، قوميت، جنسيت و مذهب گفته مي شود.
۱۹- بيمه زندگي(عمر): نوعي از بيمههاي بازرگاني كه در آن انجام تعهد بيمه گر منوط به فوت و يا حيات بيمهشده طي مدت بيمه است.
۲۰- بيمههاي غير زندگي: عبارتست از كليه رشته هاي بيمه بازرگاني به استثناء بيمه هاي زندگي.
۲۱- بيمه شخص ثالث: بيمه موضوع قانون اصلاح قانون بيمه اجباري مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث مصوب مجلس شوراي اسلامي
فصل دوم: اطلاع رساني و تبليغ خدمات بيمه اي
ماده ۲- منظور از تبليغ بيمه اي هرگونه معرفي انواع خدمات بيمهاي است كه به منظور ايجاد تقاضا و تأثير در فروش بيمه به صورت متن، تصوير و صوت از طريق مطبوعات، رسانههاي همگاني و يا سايتهاي اينترنتي يا هر ابزار ارتباطي ديگر انجام ميشود.
ماده ۳- عرضه كنندگان بيمه بايد از تبليغات گمراه كننده خودداري نمايند. منظور از تبليغ گمراه كننده تبليغي است كه:
۱- موجب ابهام در تشخيص محصولات بيمه اي شود.
۲- وعده هايي خارج از پوشش هاي مقرر در بيمه نامه يا فراتر از عملكرد بيمه گر ارايه دهد.
۳- با شرايط بيمه نامه منطبق نباشد.
۴- با قوانين و مقررات بيمه اي و عرف بيمه منطبق نباشد.
ماده ۴- مؤسسات بيمه موظفند از انطباق تبليغات بيمه اي شركت، نمايندگان خود و كاركنان آن با مقررات مربوط اطمينان حاصل نمايند و ضمن ايجاد سيستمي براي كنترل محتوي، فرم و روش انتشار تبليغات بيمه اي موارد زير را ثبت و در دفاتر مؤسسه نگهداري نمايد:
۱- اختصاص كد براي هر تبليغ بيمهاي و نگهداري يك نمونه از هر تبليغ منتشر شده به مدت حداقل سه سال
۲- تهيه گزارش براي هر تبليغ بيمهاي به گونه اي كه اين گزارش شامل مشخصات تبليغ، روش، گستردگي و پوشش بيمه اي مورد تبليغ باشد.
تبصره- مؤسسات بيمه موظفند قبل از انجام تبليغات بيمهاي در صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران تاييد بيمه مركزي را اخذ نمايند. عدم اظهار نظر بيمه مركزي ظرف مدت يك هفته از تاريخ دريافت تقاضا به منزله تاييد است.
ماده ۵- هرگونه تبليغ بيمه اي كه توسط نمايندگان بيمه انجام مي شود بايد با هماهنگي و تائيد مؤسسه بيمه ذيربط باشد. مؤسسه بيمه موظف است بر تبليغات نمايندگان خود نظارت نموده و با موارد تخلف برخورد نمايد.
ماده ۶- عرضه كننده بيمه موظف است در وب سايت يا پرتال خود، نام ثبت شده، شماره مجوز، لوگو و شناسه ملي(اشخاص حقوقي) خود را درج نمايد.
ماده ۷- در مواردي كه بيمه مركزي تبليغ بيمه را مغاير با قوانين و مقررات تشخيص دهد، اقدامات زير را انجام ميدهد:
۱- دستور تغيير يا اصلاح تبليغ مطابق نظر بيمه مركزي و انتشار مجدد آن از طريق همان رسانهاي كه تبليغ اوليه از آن طريق منتشر شده است.
۲- جلوگيري از ادامه انتشار تبليغ.
۳- هرگونه اقدام ديگري كه توسط بيمه مركزي در جهت حفظ منافع عمومي مناسب تشخيص داده شود.
فصل سوم: فروش، پيشنهاد و صدور بيمه نامه
ماده ۸ – عرضه كننده بيمه موظف است كليه اطلاعات ضروري در مورد پوشش هاي بيمه، وظايف و تعهدات بيمهگر و بيمهگذار، ميزان حقبيمه و نحوه پرداخت آن، استثنائات و محدوديت هاي بيمهنامه، تاريخ شروع و انقضاي بيمهنامه و نحوه ارايه خدمات بيمهاي و ساير توضيحات لازم را به متقاضي خدمات بيمه به صورتي مناسب (نظير مكتوب، الكترونيكي و غيره) اعلام نمايد. اين اطلاعاتبايد به گونه اي ارايه شود كه مقايسه خدمات بيمه اي را از نظر قيمت، مدت و شرايط براي متقاضي خدمات بيمه امكان پذير سازد.
ماده ۹- فروش اجباري بيمه به هر طريقي ممنوع است. در صورت اثبات فروش اجباري بيمه نامه، شركت بيمه مكلف است در صورت درخواست بیمه گذار بيمه نامه هاي صادره را باطل، حقبيمه هاي دريافتي را عيناً مسترد نمايد.
ماده ۱۰- عرضه كننده بيمه مكلف است قبل از صدور بيمه نامه، فرم پيشنهاد بيمه را كه توسط متقاضي خدمات بيمه تكميل و امضاء شده دريافت و يك نسخه را درسوابق خود نگهداري نمايد.
ماده ۱۱- عرضه كننده بيمه بايد به نحو مقتضي پيامدهاي ناشي از اظهارات خلاف واقع يا كتمان حقيقت از روي عمد را به اطلاع متقاضي خدمات بيمه برساند.
ماده ۱۲- عرضه كننده بيمه نبايد هيچ گونه اطلاعاتي مازاد بر اطلاعاتي كه طبق قوانين و مقررات مربوط براي انجام عمليات بيمه گري ضرورت دارد از متقاضي خدمات بيمه درخواست نمايد.
ماده ۱۳- عرضه كننده بيمه موظف است از اطلاعات شخصي متقاضي بيمه و بیمه گذاران محافظت نموده و جز به حكم قانون از افشاء و ارايه آن به اشخاص ثالث خودداري نمايد.
ماده ۱۴- مؤسسه بيمه موظف است بيمه نامه و شرايط آن را با حروف خوانا، و عبارات قابل درك براي عموم بيمهگذاران تهيه نمايد. مسئوليت درج صحيح اطلاعات در بيمه نامه بر عهده بيمه گر است و موارد اجمال، ابهام يا اختلاف در مندرجات بيمهنامه يا ساير مستندات به نفع بيمهگذار يا ذينفع تفسير ميشود.
ماده ۱۵– عرضهكننده بيمه موظف است بيمهگذار را متوجه اهميت مطالعه مفاد قرارداد بيمه يا بيمهنامهجهت حصول اطمينان از تناسب پوشش بيمه با نياز خود نمايد.
ماده ۱۶- عرضه كننده بيمه موظف است بيمهنامه صادره را مشتمل بر شرايط عمومي و ساير شرايط به بیمه گذار تسليم نمايد.
ماده ۱۷– مؤسسه بيمه موظف است علاوه بر رعايت ماده سه قانون بيمه، حداقل اطلاعات و موارد زير را در بيمهنامههاي زندگي درج نمايد:
۱- نام محصول بيمهاي بر اساس مصوبه شورايعالي بيمه يا مجوز بيمه مركزي
۲- تعريف عبارات و واژه هاي بكار رفته در بيمه نامه
۳- شرايط، پوشش ها و استثنائات بيمه نامه
۴- مشخصات و اقامتگاه بيمه گر، بیمه گذار، بيمه شده، ذينفع يا ذينفعان و سهم هر يك و پيامد عدم تعيين ذينفع
۵- در صورت وجود شرط مشاركت در منافع، درج آن در بيمهنامه و مشخص كردن شيوه پرداخت آن
۶- زمان صدور بيمهنامه و شروع پوشش، سررسيد بيمه نامه و موعدي كه در آن سرمايه بيمه و ساير مزايا قابل پرداخت ميشود.
۷- مشخص كردن مبلغ سرمايه بيمه خطر فوت يا به شرط حيات و ساير مزاياي قابل پرداخت و شرايط پرداخت آنها
۸- مدارك لازم براي ايفاي تعهدات بيمه گر
۹- حداكثر مهلت زماني انجام تعهدات بيمه گر
۱۰- مبلغ اقساط حقبيمه، دورههاي پرداخت، موعد و مهلت پرداخت، زمان پرداخت آخرين قسط حقبيمه، شرايط معافيت از پرداخت حقبيمه و تصريح پيامدهاي عدم پرداخت به موقع اقساط حقبيمه
۱۱- وجود يا عدم وجود شرط مشاركت در منافع و شيوه پرداخت آن
۱۲- ضوابط اعطاي وام و نرخ سود آن
۱۳- هرگونه شرايط خاص مانند محدوديت سني براي بيمهشده يا شرط خودكشي
۱۴- شرايط تبديل بيمهنامه به بيمهنامه با سرمايه مخفف، بازخريد، تبديل و تمديد بيمه نامه
ماده ۱۸- مؤسسه بيمه موظف است علاوه بر رعايت ماده سه قانون بيمه، حداقل اطلاعات و موارد زير را در بيمهنامههاي غيرزندگي درج نمايد:
۱- نام محصول بيمهاي بر اساس مصوبه شورايعالي بيمه يا مجوز بيمه مركزي
۲- تعريف عبارات و واژه هاي بكار رفته در بيمه نامه
۳- شرايط، تعهدات، خطرات تحت پوشش و استثنائات بيمه نامه
۴- مشخصات و اقامتگاه بيمه گر، بيمهگذار و هر ذينفع ديگر
۵- تاريخ صدور بيمه نامه و ابتدا و انتهاي بيمه
۶- حداكثر تعهد بيمه گر در هر حادثه و در مدت بيمه
۷- مدارك لازم براي ايفاي تعهدات بيمه گر
۸- سهم بیمه گذار از هر خسارت (فرانشيز يا كاستني)
۹- ميزان حقبيمه و نحوه پرداخت آن
۱۰- فهرست و مشخصات اموال، اشخاص، منافع و يا مسئوليتهاي تحت پوشش
۱۱- موقعيت مكاني اموال منقول و غيرمنقول يا منافع تحت پوشش بيمه نامه با ذكر ارزش هر يك يا محدوده جغرافيايي پوشش بيمه نامه
منبع:بیمه مرکزی
