آماری قابل تامل در خصوص وضعیت جاده ها برای شرکتهای بیمه

به گزارش اقتصادناب به نقل از بیمه داری نوین ایران در دنیا بالاترین تصادفات جاده ای را به خود اختصاص داده است که واکاوی خطر ناک ترین جاره های ایران که منجر به بیشترین تصادفات شده اند به دلیل  ارتباط مستقیم با قضای کسب و کار بیمه ضروری به نظر می رسد.

نشریه بیمه داری نوین طی بررسی نموداری در استان های مختلف این موضوع را مورد بررسی قرار داده است.

طول کل راه‌های کشور در سال 95 به استثنای راه‌های روستایی معادل 87 هزار و 166 کیلومتر گزارش‌شده است. بنابر آمار موجود در سال 95 از کل جاده‌های مختلف 9/48 درصد راه فرعی، 3/29 درصد راه اصلی، 1/19 درصد بزرگراه و 8/2 درصد آزادراه وجود دارد. استان فارس با 3/10 درصد از کل جاده‌ها بالاترین سهم و استان البرز با 5/0 درصد کمترین سهم از جاده‌های کشور را در اختیار دارند.

هنگامی‌که جاده‌های روستایی را نیز به محاسبه خود اضافه کنیم برای کل جاده‌های بین‌شهری و روستایی کشور در سال 94 عدد 277 هزار و 317 کیلومتر به دست می‌آید. استان خراسان رضوی با 21 هزار و 558 کیلومتر و استان البرز با 1431 کیلومتر به ترتیب بیشترین و کمترین جاده بین‌شهری و روستایی را در اختیاردارند(شکل1).

در سال 95 بیش از 166میلیون و 988 هزار نفر در کشور مسافر جابه‌جا شده است. استان تهران با آنکه 1/1 درصد از شبکه راه‌ها را در اختیار دارد بیشترین مقدار جابه‌جایی مسافر را به خود اختصاص داده است. این استان بیش از 20 میلیون و 664 هزار نفر، مسافر جابه‌جا شده را در کارنامه خود ثبت کرده که سهم 4/12 درصدی از کل مقدار مسافر جابه‌جا شده کشور است. کهگیلویه و بویراحمد با یک‌میلیون و 242 هزار نفر مسافر جابه‌جا شده کمترین سهم از کل مسافرین جابه‌جا شده در یک سال را ثبت کرده است(شکل2). لازم به ذکر است که میزان مسافر جابه‌جا شده (ثبتی) در جاده‌های کشور در سال 95 نسبت به سال گذشته آن 2/7 درصد و نسبت به پنج سال گذشته معادل 26 درصد کاهش داشته است.

با تقسیم کردن تعداد مسافر جابه‌جا شده به جمع کل راه‌های بین‌شهری و روستایی مقدار تردد در جاده‌های استانی مشخص می‌شود. در استان تهران به ازای هر کیلومتر جاده معادل هفت‌هزار و 158 مسافر جابه‌جا شده است. بعد از آن استان البرز با یک‌هزار و 454 مسافر قرار دارد. استان هرمزگان دارای کمترین تردد مسافر به کیلومتر جاده است. در هر کیلومتر از جاده‌های این استان 105 مسافر جابه‌جا شده است. این عدد برای کل کشور عدد 602 مسافر در هر کیلومتر جاده بین‌شهری و روستایی است(شکل3).

بدون تردید افزایش تردد در جاده‌ها می‌تواند ریسک تصادفات را بالا برد. طبق آمار پزشکی قانونی کشور در سال‌های 91 تا 95 به ترتیب 19هزار و 89، 17هزار و 994، 16هزار و 872، 16هزار 584، 15هزار و 932 نفر و در 11 ماه اول سال 96 معادل 15هزار 23نفر به علت حوادث رانندگی جان خود را از دست داده‌اند. تعداد مصدومین این دوره نیز به ترتیب معادل 318هزار و 802، 315هزار و 719، 304هزار و 485، 313هزار و 17، 333هزار و 71 نفر و در 11 ماه نخست سال 96 معادل 311هزار و 349 نفر گزارش شده است. طبق این آمار میزان کشته‌ها در دوره پنج‌ساله معادل 8/19 درصد کاهش داشته است. تعداد مصدومین اما در این دوره معادل 5/4 درصد افزایش یافته است. بنابراین با کاهش 26 درصدی تعداد مسافر جابه‌جا شده، تعداد کشته‌ها روندی نزولی داشته اما برخلاف آن تعداد مصدومین رو به افزایش بوده است.

طبق آمار سال 95 تعداد کشته‌ها در استان‌های فارس، تهران، خراسان رضوی و اصفهان به ترتیب یک‌هزار و 458، یک‌هزار و 156، یک‌هزار و 133 و یک‌هزار و 20 نفر گزارش شده است که بالای هزار کشته در سال را به ثبت رسانیده‌اند. استان ایلام با 126 نفر کشته در سال کمترین مقدار کشته تصادفات رانندگی را داشته است. در همین سال استان مازندران با 15هزار و 418 نفر مصدوم و استان هرمزگان با سه هزار و 123 نفر به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد تصادفات را به خود اختصاص داده‌اند.

با تقسیم کردن تعداد متوفیات هر استان به میزان مسافر جابه‌جا شده می‌توان به شاخصی با عنوان جابه‌جایی پرریسک (در این گزارش جابه‌جایی پرریسک نامیده شده است) رسید. از هر 100هزار نفری که در کشور جابه‌جا شده‌اند به‌طور میانگین 9.5 نفر جان خود را از دست داده‌اند. این شاخص برای استان هرمزگان 27 نفر و برای استان چهارمحال و بختیاری 4.3 نفر به دست آمده است که به ترتیب بیشترین و کمترین استان با نرخ فوت حاصل از تصادفات رانندگی به میزان مسافر جابه‌جا شده در یک سال هستند(شکل4). تعداد متوفیات استان هرمزگان تقریباً معادل میانگین کشوری و در رتبه 16 و از لحاظ تعداد مسافر جابه‌جا شده در رتبه یکی مانده به آخر قرار دارد. لذا سهم بالای استان هرمزگان از شاخص جابه‌جایی پررسیک به دلیل تعداد مسافر جابه‌جا شده کمتر است. استان چهارمحال و بختیاری نیز از لحاظ تعداد متوفیات در رتبه 28 و از لحاظ مسافرین جابه‌جا شده در رتبه 14 قرار گرفته است.

به‌منظور دستیابی به پرخطرترین جاده‌های کشور به تفکیک استانی، آمار تعداد متوفیات را به جمع کل راه‌های بین‌شهری و روستایی تقسیم کرده‌ایم. در هر 100 کیلومتر از جاده‌های کشور در سال 95 معادل 5.7 نفر جان خود را از دست داده‌اند. این شاخص برای استان تهران معادل 40 نفر در هر 100 کیلومتر و برای استان خراسان جنوبی 1.3 نفر به دست آمده است که به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد کشته حاصل از تصادفات رانندگی به جاده‌ها در یک سال را نشان می‌دهد(شکل5). استان تهران در سال 95 بیشترین تعداد کشته را داشته اما از لحاظ جاده‌های بین‌شهری و روستایی در رتبه 28 قرارگرفته است که این دو عدد باعث شده سهم کشته‌های این استان در هر 100 کیلومتر جاده بالا باشد. استان خراسان جنوبی از لحاظ تعداد کشته‌ها در رتبه 30 و از لحاظ جاده‌ها در رتبه شش قرار گرفته است.

تعداد مصدومین حاصل از تصادفات رانندگی در سال 95 معادل 333 هزار و 71 نفر گزارش شده است. استان تهران با 41 هزار و 384 نفر بیشترین تعداد مصدوم در یک سال و استان هرمزگان به سه هزار و 123 نفر کمترین تعداد مصدوم را داشته‌اند. با ادامه روال قبلی و تقسیم تعداد مصدومین به کل مسافرهای جابه‌جا شده مشخص شد که از هر یک‌هزار مسافر جابه‌جا شده، دو نفر در تصادفات رانندگی مصدوم شده‌اند. از هر هزار نفر مسافر جابه‌جا شده در یزد 5.1 نفر مصدوم شده که بیشترین تعداد مصدوم و استان چهارمحال و بختیاری با 0.7 نفر مصدوم آخرین استان از لحاظ مصدوم تصادفات رانندگی به مسافر جابه‌جا شده است(شکل6). از بعد تعداد مصدومین استان یزد در رتبه 16 و از بعد مسافر جابه‌جا شده در رتبه 29 قرار دارد، لذا به دلیل تعداد مسافر جابه‌جا شده کمتر، شاخص مذکور استان یزد را در صدر قرار می‌دهد. استان چهارمحال و بختیاری نیز از لحاظ تعداد مصدومین در رتبه 28 و از لحاظ مسافر جابه‌جا شده در رتبه 11 قرار دارد که به خاطر تعداد کم مصدومین در رتبه آخر طبق این شاخص قرار گرفته است.

با تقسیم کردن تعداد مصدومین به کل جاده‌های بین‌شهری و روستایی، مشخص شد که در یک سال در هر کیلومتر 1.2 نفر در کشور مصدوم می‌شوند. این شاخص استان تهران را با عدد 14.3 در صدر استان‌ها قرار می‌دهد. استان البرز که در رتبه دوم قرار گرفته در هر کیلومتر 5.8 مصدوم بر جای گذاشته است. استان خراسان جنوبی با عدد 0.2 مصدوم در هر کیلومتر جاده، کمترین تعداد مصدوم در بین سایر استان‌ها را داشته است. عدد نسبتاً بزرگی که این شاخص برای استان تهران نشان می‌دهد به دلیل آن است که تهران از لحاظ تعداد مصدومین اولین استان کشور بود اما از لحاظ کیلومتر جاده در بین سایر استان‌ها در رتبه 29 قرار دارد. استان خراسان جنوبی که با این شاخص در رتبه آخر استانی قرار گرفت ناشی از آن است که این استان از لحاظ تعداد مصدومین در رتبه 30 و از لحاظ کیلومتر جاده در رتبه شش استانی قرار دارد.

تصادفات رانندگی علاوه بر تحمیل درد و رنج به خانواده‌های قربانیان، هزینه‌های سنگین انسانی و مالی بر دوش اقتصاد و به‌تبع آن صنعت بیمه برجای می‌گذارد. تعداد کشته‌های جاده‌ای در سایر کشورها و مقایسه آن با کشور، شکاف عمیق در این آمار را نشان می‌دهد. آیا پیشگیری از وارد شدن هزینه‌های سنگین این دست از تصادفات و کاهش آنها غیرممکن است؟