آخرین ایستگاه تصمیمهای نادرست
دکتر ولیالله سیف؛ رئیسکل پیشین بانک مرکزی
🔹ابرتورم حادثهای ناگهانی نیست، بلکه آخرین ایستگاه انباشت تصمیمهای کوتاهمدت و بهتعویقافتادن اصلاحات اساسی است.
🔹تفاوت تورم مزمن و ابرتورم در کاهش اعتماد جامعه به پول ملی و سیاستهای اقتصادی است؛ در ابرتورم، پول کارکرد مبادله، سنجش ارزش و حفظ قدرت خرید را از دست میدهد و نگهداری آن به زیان قطعی تبدیل میشود.
🔹چاپ پول معمولا آخرین حلقه زنجیرهای است که پیشتر با ناترازی بودجه، نظام بانکی و بخش واقعی اقتصاد، کاهش سرمایهگذاری و بهرهوری و تعویق اصلاحات شکل گرفته است.
🔹تثبیت مصنوعی ارز، کنترل دستوری قیمتها، پایین نگهداشتن سود بانکی، یارانههای بدون منابع پایدار و تکالیف بانکی، شاید در کوتاهمدت حمایت تلقی شوند، اما در بلندمدت کمبود، صف، بازار غیررسمی، رانت، کاهش سرمایهگذاری و ناترازی ایجاد میکنند.
🔹ایران هنوز گرفتار ابرتورم نیست؛ ریال پول رایج است و نظام بانکی فعال است. با این حال، تهدید اصلی بهتعویقافتادن اصلاحات و انباشت ناترازیهاست.
🔹راه پیشگیری، اصلاح بودجه و نظام بانکی، انضباط مالی، استقلال بانک مرکزی، بهبود محیط کسبوکار، کاهش انحصارها، واقعیسازی تدریجی قیمتها و حمایت هدفمند از اقشار آسیبپذیر است.
🔹اعتماد عمومی مهمترین سرمایه اقتصاد و بازسازی آن دشوارتر از مهار تورم است.
منبع: دنیای افتصاد
