تحولات اخیر بازار جهانی نفت نشان میدهد پالایشگاههای مستقل چین، موسوم به «تیپاتها»، همچنان تمایل دارند از نفت تخفیفدار استفاده کنند و خرید نفت غیرتحریمی، از نظر اقتصادی برای آنها جذابیت محدودی دارد. گزارش ها حاکی است که با کاهش عرضه نفت ونزوئلا به چین، این پالایشگاهها بهجای تغییر مسیر به سمت نفت غیرتحریمی، به دنبال جایگزینهای ارزانتر از منابع تحریمی هستند.
چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت خام جهان، بخش مهمی از نیاز خود را از روسیه، ایران و ونزوئلا تأمین میکند. محدود شدن صادرات نفت ونزوئلا به آسیا، اگرچه دسترسی تیپاتها به نفت سنگین تخفیفدار را کاهش میدهد، اما به معنای افزایش تقاضا برای نفت غیرتحریمی نیست.
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند وفور عرضه نفت روسیه و ایران باعث شده گزینههای جایگزین همچنان در دسترس پالایشگاههای چینی باشد. در چنین شرایطی، خرید نفت غیرتحریمی با قیمتهای بالاتر، از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست و حاشیه سود پالایشگاههای مستقل را کاهش میدهد.
بر اساس دادههای بازار، نفت سنگین ایران با تخفیفی حدود ۱۰ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت، در حال حاضر یکی از ارزانترین گزینهها برای تیپاتها محسوب میشود. همین اختلاف قیمت، نقش تعیینکنندهای در تصمیمگیری خریداران چینی دارد.
از سوی دیگر، ذخایر نفت ونزوئلا که پیشتر در نفتکشها بارگیری شدهاند، میتواند برای هفتهها بخشی از نیاز چین را پوشش دهد و فشار فوری برای تغییر منابع تأمین را کاهش دهد. این موضوع به پالایشگاهها زمان میدهد تا بدون عجله، گزینههای مقرونبهصرفهتر را انتخاب کنند.
هرچند چین امکان واردات نفت از منابع غیرتحریمی مانند کانادا، برزیل، عراق و کلمبیا را دارد، اما تخفیف کمتر و هزینه بالاتر این گریدها باعث شده در رقابت با نفت تحریمی، شانس کمتری داشته باشند.
در مجموع، شواهد بازار نشان میدهد معیار اصلی پالایشگاههای مستقل چین، قیمت و صرفه اقتصادی است، نه برچسب تحریمی یا غیرتحریمی بودن نفت. تا زمانی که نفت ارزانتر در دسترس باشد، بعید به نظر میرسد خرید نفت غیرتحریمی به گزینهای غالب برای چینیها تبدیل شود.
